12 dhjetor 2025, Shkup: Takimi Vjetor i GBWN-së ofroi një hapësirë të dedikuar për anëtarët që të reflektojnë më thellë mbi drejtimin e ardhshëm të Rrjetit dhe prioritetet strategjike. Duke u mbështetur në arritjet tona, diskutimet u përqendruan në forcimin e avokimit global, rajonal dhe lokal—veçanërisht në financimin klimatik me ndjeshmëri gjinore, mobilizimin e burimeve të brendshme, transportin, vendet e gjelbra të punës, ekonominë qarkulluese, subvencionet në bujqësi, si dhe sipërmarrjen e grave dhe qasjen e tyre në financa. Me udhëzimin e mentorëve tanë gjatë diskutimeve të hapura në grupe mbi prioritetet e avokimit, anëtarët theksuan rëndësinë e forcimit të rolit mbikëqyrës (watchdog) të GBWN-së ndaj institucioneve, avancimin e përfshirjes (përfshirë të drejtat e personave me aftësi të kufizuara), si dhe zgjerimin e punës në fushat e edukimit financiar, ndërmarrjeve sociale dhe menaxhimit të krizave nga perspektiva gjinore. Takimi eksploroi gjithashtu rrugë praktike për qëndrueshmëri, përfshirë diversifikimin e burimeve të financimit, partneritetet, si dhe modele të reja për anëtarësim dhe monetizim të ekspertizës. Hapja, mendimi strategjik dhe angazhimi i përbashkët i anëtarëve demonstruan edhe një herë forcën e GBWN-së si një fuqi kolektive që formëson politika publike më të barabarta gjinore dhe më rezistente.
Diskutimet në grupe gjatë Takimit Vjetor të GBWN-së treguan një konvergjencë të fortë rreth nevojës për të thelluar rolin e GBWN-së si një watchdog rajonal, qendër e njohurive dhe aktor avokues, duke diversifikuar njëkohësisht fokusin tematik dhe duke forcuar qëndrueshmërinë financiare.
Në të gjitha grupet, pjesëmarrësit theksuan se avokimi duhet të veprojë njëkohësisht në nivelet globale, rajonale, kombëtare dhe lokale. Institucionet e BE-së, agjencitë e OKB-së dhe donatorët ndërkombëtarë mbeten përcaktues kyç të agjendës, por qeveritë lokale dhe komunat u identifikuan si pikat më të aksesueshme dhe me ndikimin më të madh për avokimin mbi buxhetimin e përgjegjshëm gjinor (GRB) dhe financimin klimatik. Ciklet buxhetore komunale, planet e zhvillimit lokal, strategjitë e reziliencës dhe Planet e Veprimit për Barazinë Gjinore ofrojnë mundësi konkrete ku OShC-të mund të ushtrojnë “presion mbikëqyrës” dhe të ndikojnë në alokime reale. Në nivel kombëtar, avokimi mbetet më sfidues për shkak të transparencës së kufizuar dhe praktikave selektive të konsultimit, çka nënvizon rëndësinë e presionit të koordinuar dhe të bazuar në evidencë.
Pjesëmarrësit ranë dakord se avantazhi kryesor krahasues i GBWN-së qëndron në raportimin e bazuar në evidencë, ekspertizën në GRB dhe besueshmërinë ndaj institucioneve. Të dhënat me ndjeshmëri gjinore, të kombinuara me histori njerëzore nga gratë, komunitetet rurale, personat me aftësi të kufizuara dhe gratë sipërmarrëse, u konsideruan mjetet më bindëse të avokimit. Kornizimi i barazisë gjinore si një zgjidhje që përmirëson efikasitetin, reziliencën dhe rezultatet e shpenzimeve publike—e jo thjesht si një detyrim—u identifikua vazhdimisht si qasja më efektive e komunikimit. Harmonizimi rajonal rreth mesazheve kyçe të avokimit është i realizueshëm, ndërsa avokimi kombëtar kërkon kornizim të përshtatur sipas kontekstit politik, rreziqeve dominuese klimatike dhe prioriteteve sektoriale.
Sa i përket prioriteteve tematike të ardhshme, anëtarët theksuan rëndësinë e zgjerimit përtej financimit klimatik për të përfshirë:
-
Mobilizimin e burimeve të brendshme dhe llogaridhënien buxhetore;
-
Vendet e gjelbra të punës, ekonominë qarkulluese dhe subvencionet në bujqësi;
-
Gjinia dhe të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, me fokus në qasjen në institucione dhe shërbime;
-
Sipërmarrjen ekologjike të grave, qasjen në financa dhe reziliencën e bizneseve të udhëhequra nga gra;
-
Edukimin financiar dhe iniciativat për financimin e sipërmarrjes së grave;
-
Ndërmarrjet sociale dhe institucionalizimin e tyre;
-
Avokimin vijues në sektorin e transportit;
-
Monitorimin e GRB-së të Planeve Kombëtare të Rritjes dhe reformave të financuara nga BE-ja;
-
Menaxhimin e krizave nga perspektiva gjinore;
-
Bashkëpunimin ndërrajonal dhe hartëzimin e burimeve.
U theksua fort nevoja për të forcuar koordinimin kolektiv të rolit mbikëqyrës. Ndërsa bashkëpunimi informal dhe skema e granteve të vogla kanë funksionuar mirë, pjesëmarrësit kërkuan ndarje më të qartë rolesh, grupe tematike pune, ndjekje të strukturuar të avokimit dhe dukshmëri më të madhe në nivel kombëtar. Roli mbikëqyrës duhet të artikulohet më qartë dhe të komunikohet në mënyrë të qëndrueshme si funksion bazë i GBWN-së.
Reflektimet mbi burimet dhe qëndrueshmërinë theksuan nevojën për diversifikimin e burimeve të financimit dhe tejkalimin e varësisë nga projektet. Burimet potenciale të identifikuara përfshijnë:
-
Bashkëfinancim nga ministritë, komunat dhe ambasadat;
-
Partneritete me komunat (hapësirë, mbështetje logjistike, projekte të përbashkëta);
-
Instrumente financimi të BE-së (IPA, Interreg, grante tematike të BE-së);
-
Fondacione të mëdha dhe donatorë rajonalë;
-
Bashkëpunim me sektorin privat, përfshirë kompani me tregje rajonale;
-
Bashkëfinancim të eventeve (biznese lokale, dyqane, supermarkete);
-
Banka dhe kanale investimi etik;
-
Fonde solidariteti brenda rrjetit;
-
Monetizim të ekspertizës (trajnime, shërbime këshilluese, kërkim);
-
Kontribute të diferencuara të anëtarësimit sipas madhësisë së organizatës;
-
Platforma me abonim dhe produkte të përbashkëta / treg i përbashkët.
Në përgjithësi, diskutimet konfirmuan një vizion të përbashkët të GBWN-së si një qendër rajonale e ekselencës dhe një rrjet i koordinuar mbikëqyrës, i aftë të harmonizojë avokimin, të forcojë llogaridhënien, të mobilizojë burime të ndryshme dhe t’u përgjigjet sfidave të reja gjinore, klimatike dhe socio-ekonomike në mënyrë strategjike dhe të qëndrueshme.
