Shumica e vendeve kanë formulime të forta për barazinë gjinore në ligje, strategji dhe dokumente politike. Por ajo që realisht tregon se çfarë do të ndodhë vitin e ardhshëm është buxheti. Nëse nuk ka fonde që e mbështesin angazhimin, ai pashmangshëm mbetet thjesht një deklaratë. Pikërisht për këtë arsye buxhetimi i përgjegjshëm gjinor (GRB) ka rëndësi. Ai nuk është një mantra apo një temë anësore. Është një mënyrë për të shtruar pyetje bazike dhe praktike: Kush përfiton nga shpenzimet publike? Kush mbetet jashtë? Çfarë financohet dhe çfarë vazhdon të shtyhet? A po japin buxhetet rezultate për të gjitha gratë dhe vajzat? Këto pyetje janë relevante në mbarë botën dhe shtrohen nga avokuesit e buxhetimit gjinor kudo.
Çfarë ndodhi në Nairobi?
Më 19 janar 2025, u nënshkrua një Memorandum Bashkëpunimi ndërmjet CCGD Kenya dhe Rrjetit Mbikëqyrës të Buxhetimit Gjinor (GBWN). Ky është një hap i rëndësishëm, pasi lidh përvojën dhe energjinë në kontekste të ndryshme: praktikën e fortë dhe të rrënjosur në nivel lokal të Kenias me qasjen e rrjetit më të gjerë të GBWN-së. Është gjithashtu një qëndrim i përbashkët: reformat politike pa financim janë thjesht premtime në letër.
CCGD vepron prej dekadash, ndërsa Rrjeti Kenian i Buxhetit ka ndërtuar diçka me vlerë—një bazë të gjerë të shoqërisë civile, ekspertëve dhe studiuesve që analizojnë buxhetet dhe flasin për to me gjuhë të thjeshtë. Kjo lloj pune e ndryshon diskursin. Buxhetet nuk mbeten më “vetëm për teknokratët dhe burokratët”, por bëhen diçka që komunitetet mund ta vënë në pikëpyetje, veçanërisht në nivel lokal, ku shërbimet ndihen drejtpërdrejt.
Çfarë sjell GBWN dhe pse kjo ka peshë globale?
Ndikimi i GBWN-së është i qartë: ndihmon që GRB të mos mbetet një ushtrim i izoluar, por të shndërrohet në një praktikë të përbashkët ndërmjet vendeve. Qasjet e GRB-së janë të replikueshme ndër-rajonalisht, dhe strategjia e GBWN-së për punë rajonale në kërkim, analiza të bazuara në evidencë dhe avokim mund të përshtatet edhe në Afrikën Lindore. Metodologjitë tona për monitorimin e financimit të reziliencës dhe ndryshimeve klimatike përmes mjeteve të GRB-së janë shumë relevante dhe të nevojshme për t’u transferuar në Afrikë, ku ndikimet e ndryshimeve klimatike janë më të dukshme.
Së bashku me OShC-të nga Komuniteti i Afrikës Lindore (EAC), mund të krijojmë një ndikim më të madh global dhe të lehtësojmë zbatimin e SDG-ve përtej Ballkanit Perëndimor. Kur rrjete si i yni, nga vende të ndryshme, shkëmbejnë përvoja dhe krahasojnë praktika, ato rrisin standardet—dhe kjo i ndihmon të gjithë të shtyjnë për shpenzime më të drejta dhe llogaridhënie reale.
Pse ka rëndësi kjo tani?
Buxhetet publike janë nën presion kudo: kosto në rritje, popullsi që plaket, nevoja gjithnjë e më të mëdha për kujdes, goditje klimatike dhe hapësirë fiskale që ngushtohet. Në momente të tilla, rreziku është që barazia të shihet si “shtesë e dëshirueshme” dhe të hiqet në heshtje nga prioritetet. GRB i kundërvihet kësaj qasjeje. Ai kërkon transparencë: të tregohen zgjedhjet dhe rezultatet në barazi. Po ashtu, ai forcon besimin. Njerëzit nuk e humbin besimin sepse mungojnë dokumentet politike; e humbin atë kur politikat nuk japin rezultate për shkak të dizajnit të dobët ose financimit të pamjaftueshëm.
Ky Memorandum Bashkëpunimi ofron një kornizë për punë të përbashkët përmes shkëmbimit të njohurive, bashkëpunimit teknik dhe iniciativave të përbashkëta, me synim përmirësimin e dizajnit të politikave, reformat politike dhe buxhete që japin rezultate për gratë dhe burrat.
