На 5 мај 2026 година, претставници на граѓански организации, истражувачи, застапници за родова еднаквост и меѓународни партнери од регионот се собраа во Анкара, Турција, на регионалната средба „Да се слушнеме едни со други, да се видиме едни со други“, организирана од Здружението за следење на родовата еднаквост (CEID). Настанот обезбеди значаен простор за дијалог за следењето на родовата еднаквост, социјално-економската инклузија, јавната отчетност и регионалната соработка.
Во име на Мрежата за родово одговорно буџетирање (МРОБ) и Центарот за истражување и креирање политики (ЦИКП), Марија Ристеска учествуваше на панел-дискусијата „Следење на родовата еднаквост: Зошто и како?“, заедно со говорници од Северна Македонија, Босна и Херцеговина, Србија и меѓународни организации.
Во своето излагање, Марија се осврна на развојот на родово одговорното буџетирање во регионот и процесот што доведе до формирање на МРОБ – денес мрежа од повеќе од 100 граѓански организации кои работат на зајакнување на отчетноста, транспарентноста и родовата еднаквост преку следење на јавните финансии. Таа истакна дека буџетите никогаш не се неутрални документи. Тие ги одразуваат политичките приоритети и определуваат чии потреби се препознаваат, а чии остануваат невидливи. „Буџетите ни покажуваат на што владите навистина им даваат приоритет. Тие покажуваат кој има корист, кој е изоставен и чии потреби остануваат непрепознаени.“
Врз основа на искуството на МРОБ во Западен Балкан и Молдавија, презентацијата покажа како следењето на родовото буџетирање може да ја претвори техничката финансиска анализа во конкретни општествени промени. Беа презентирани примери како застапувањето за услуги за домашна грижа кои ја препознаваат неплатената работа за грижа, иницијативи за подобрување на еднаквиот пристап до спортска инфраструктура за девојчиња и момчиња, кампањи за превентивна здравствена заштита, како и регионални активности за справување со менструалната сиромаштија и неправедното оданочување на менструалните производи.
Клучна порака од дискусијата беше дека следењето не се однесува само на подготовка на извештаи и индикатори. Станува збор за претворање на доказите и анализите во политики кои го подобруваат секојдневниот живот на луѓето. Како што беше нагласено на панелот, родово одговорното буџетирање ги поврзува јавните финансии со достоинството, грижата, здравјето, инклузијата и еднаквите можности.
Средбата ја покажа и сè поголемата важност на регионалната солидарност меѓу граѓанските организации. Учесниците разменија искуства за следење на родовата еднаквост, економското зајакнување на жените, превенцијата на насилството, родовите улоги и локалните механизми за отчетност, истовремено разгледувајќи можности за посилна идна соработка.
За МРОБ, настанот ја потврди важноста од градење прекугранични партнерства и проширување на заедничките методологии за следење на родовата еднаквост и надвор од Западен Балкан. Мрежата продолжува да работи на тоа алатките за родово одговорно буџетирање да бидат подостапни, прилагодливи и поефикасни во различни регионални контексти.
