Повеќето земји имаат силна реторика за родова еднаквост во законите, стратегиите и политичките документи. Но она што навистина покажува што ќе се случи следната година е буџетот. Доколку зад обврската не стојат финансиски средства, таа неизбежно останува само изјава на хартија. Токму затоа родово-одговорното буџетирање е важно. Тоа не е мантра ниту споредна тема. Тоа е начин на поставување основни, практични прашања: Кој има корист од јавното трошење? Кој е изоставен? Што се финансира, а што постојано се одложува? Дали буџетите носат резултати за сите жени и девојчиња? Овие прашања се релевантни на глобално ниво и ги поставуваат застапниците за родово буџетирање ширум светот.
Што се случи во Најроби?
На 19 јануари 2025 година беше потпишан Меморандум за соработка меѓу CCGD Kenya и МРОБ. Ова претставува значаен чекор, бидејќи ги поврзува искуството и енергијата од различни контексти — силната, локално втемелена пракса во Кенија и поширокиот мрежен пристап на МРОБ. Воедно, тоа е и заедничка позиција: реформите на политики без финансирање се само ветување на хартија. CCGD постои со децении, а Кенијската буџетска мрежа има изградено нешто навистина вредно: широка база на организации од граѓанското општество, експерти и истражувачи кои умеат да ги анализираат буџетите и да зборуваат за нив на разбирлив јазик. Таквата работа ја менува јавната дебата. Буџетите престануваат да бидат „само за технократи и бирократи“ и стануваат нешто што заедниците можат да го преиспитуваат, особено на локално ниво, каде што услугите директно се чувствуваат.
Што носи МРОБ и зошто тоа има глобална тежина?
Влијанието на МРОБ е едноставно: помага родово-одговорното буџетирање (РОБ) да се трансформира од изолиран процес во заедничка практика меѓу различни земји и региони. Пристапите за РОБ се применливи и преносливи меѓу региони, а стратегијата на МРОБ — регионална работа на истражување, анализа заснована на докази и застапување — може да се пренесе и во Источна Африка. Нашите методологии за следење на финансирањето за отпорност и климатски промени преку алатки за РОБ се особено релевантни и потребни да се применат во Африка, каде што климатските промени се највидливи. Заедно со организациите од граѓанското општество од Источноафриканската заедница (EAC), можеме да создадеме поголемо глобално влијание и да придонесеме кон спроведување на Целите за одржлив развој надвор од Западен Балкан. Кога мрежи како МРОБ, од различни земји, ги споредуваат искуствата и практиките, тие го подигнуваат стандардот. А тоа им помага на сите да се залагаат за поправедно трошење и вистинска отчетност.
Зошто ова е важно токму сега?
Јавните буџети се под притисок насекаде: растечки трошоци, стареење на населението, зголемени потреби за грижа, климатски шокови и сè поограничен фискален простор. Во вакви моменти, постои ризик еднаквоста да стане „убаво да се има“ и тивко да биде тргната на страна. Родово-одговорното буџетирање се спротивставува на тоа. Тоа бара јасно да се покажат изборите и резултатите во однос на еднаквоста. Истовремено, го зајакнува и довербата. Луѓето не ја губат довербата затоа што недостигаат политички документи; ја губат кога политиките не испорачуваат резултати поради лош дизајн или недоволно финансирање. Овој Меморандум за соработка обезбедува рамка за заедничка работа преку размена на знаење, техничка соработка и заеднички иницијативи за подобар дизајн на политики, политики реформи и буџети што навистина носат резултати за жените и мажите.
