Promovimi i analiz\u00ebs, p\u00ebrfundimeve dhe rekomandimeve n\u00eb konferenc\u00ebn p\u00ebrfundimtare m\u00eb 15 prill n\u00eb Shkup sh\u00ebnoi p\u00ebrfundimin e Projektit Rajonal \u201cForcimi i Llogaridh\u00ebnies dhe P\u00ebrgjigjeve t\u00eb Ndjeshme ndaj Gjinive t\u00eb Autoriteteve Lokale ndaj Krizave n\u00eb 3 Vende\u201d, i zbatuar nga tre organizata t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile: Shoqata e Grave Priroda-Bratunac, Bosnje dhe Hercegovin\u00eb; Shoqata e Rinis\u00eb Be\u00e7ej-Be\u00e7ej, Serbi; dhe Gazetar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, Shkup \u2013 Maqedonia e Veriut. Projekti u realizua n\u00eb 24 komunitete lokale\/op\u0161tina, nga 8 n\u00eb secilin prej vendeve p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb projekt.<\/p>\n
Q\u00ebllimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i projektit ishte rritja e transparenc\u00ebs dhe llogaridh\u00ebnies p\u00ebr barazin\u00eb gjinore dhe p\u00ebrgjigjet e ndjeshme ndaj gjinive t\u00eb qeverisjeve lokale ndaj krizave dhe ndryshimeve klimatike n\u00eb tre vende t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n
N\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, Shoqata e Gazetar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut n\u00eb Shkup zbatoi projektin n\u00eb tet\u00eb komunat me zhvillim t\u00eb vog\u00ebl deri mesatar, nga nj\u00eb n\u00eb secil\u00ebn rajon planifikimi: Vinic\u00eb, Debar, Demir Kapija, Dojran, Jegunovc, Kratov\u00eb, Resen dhe \u00c7u\u00e7er-Sandev\u00eb, n\u00eb bashk\u00ebpunim me disa organizata t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile n\u00eb k\u00ebto komunitete lokale. N\u00eb k\u00ebto komuna, organizatat partnere zhvilluan k\u00ebrkime mbi ndikimin e kriz\u00ebs ekonomike n\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e barabarta dhe barazin\u00eb gjinore.<\/p>\n
Bazuar n\u00eb analiz\u00ebn e k\u00ebrkimeve dhe p\u00ebrfundimet dhe rekomandimet individuale e t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb arritura, u krijua nj\u00eb platform\u00eb p\u00ebr veprim, me hapa t\u00eb p\u00ebrcaktuar p\u00ebr fushata n\u00eb secilin vend dhe n\u00eb nivel rajonal.<\/p>\n
P\u00ebrfundimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm nga analiza n\u00eb t\u00eb tre vendet dhe 24 komunat e p\u00ebrfshira \u00ebsht\u00eb se t\u00eb gjitha komunat p\u00ebrballen me probleme shum\u00eb t\u00eb ngjashme: munges\u00eb e informacionit t\u00eb mjaftuesh\u00ebm nd\u00ebr qytetar\u00ebt dhe munges\u00eb besimi n\u00eb autoritete; pjes\u00ebmarrje e pamjaftueshme e qytetar\u00ebve n\u00eb proceset e vendimmarrjes, p\u00ebrmes debateve publike dhe transparenc\u00ebs n\u00eb shpenzimet buxhetore; mb\u00ebshtetje e pamjaftueshme p\u00ebr grat\u00eb dhe t\u00eb rinjt\u00eb; mekanizma t\u00eb pa zhvilluar mir\u00eb p\u00ebr barazin\u00eb gjinore; munges\u00eb mb\u00ebshtetjeje p\u00ebr grupet vulnerab\u00ebl; dhe n\u00eb shumic\u00ebn e komunave munges\u00eb e mund\u00ebsive sociale dhe ekonomike, si dhe programeve p\u00ebr fuqizimin dhe mb\u00ebshtetjen e grave nga grupet vulnerab\u00ebl dhe munges\u00eb e p\u00ebrgjithshme e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit gjinor. Problemet shtes\u00eb lidhen me munges\u00ebn e infrastruktur\u00ebs, infrastruktur\u00ebs sh\u00ebndet\u00ebsore dhe sh\u00ebrbimeve sociale, t\u00eb cilat p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb m\u00eb tej pozicionin e grave dhe grupeve vulnerab\u00ebl; papun\u00ebsin\u00eb, rritjen e varf\u00ebris\u00eb, pabarazin\u00eb dhe pabarazin\u00eb ekonomike. N\u00eb situata krize, grat\u00eb dhe personat e moshuar jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht vulnerab\u00ebl. T\u00eb gjitha k\u00ebto probleme ndikojn\u00eb negativisht n\u00eb proceset q\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb llogaridh\u00ebnien e qeveris\u00eb dhe p\u00ebrgjigjet gjinore t\u00eb qeverisjeve lokale ndaj krizave, si dhe n\u00eb procesin e buxhetimit t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor.<\/p>\n
Bazuar n\u00eb k\u00ebto p\u00ebrfundime, rekomandimet q\u00eb vlejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb tre vendet jan\u00eb si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n
Duhet t\u00eb rritet pjes\u00ebmarrja e grave dhe qytetar\u00ebve n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb proceset e vendimmarrjes, t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet transparenca dhe informimi mbi proceset buxhetore, dhe t\u00eb sigurohen burime financiare p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e grupeve m\u00eb vulnerab\u00ebl.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb punohet p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs, infrastruktur\u00ebs sh\u00ebndet\u00ebsore dhe sh\u00ebrbimeve sociale, si dhe p\u00ebr krijimin e strategjive t\u00eb menaxhimit t\u00eb krizave t\u00eb ndjeshme ndaj gjinis\u00eb.<\/p>\n<\/li>\n
Ka nevoj\u00eb p\u00ebr rritje t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit mbi proceset buxhetore dhe zhvillimin e programeve specifike p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e grave, sidomos p\u00ebr fuqizimin ekonomik t\u00eb grave n\u00eb zonat rurale.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb b\u00ebhen investime sistematike n\u00eb arsim, transparenc\u00eb dhe zhvillimin e politikave q\u00eb marrin parasysh nevojat specifike t\u00eb grave dhe grupeve t\u00eb tjera vulnerab\u00ebl.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb integrohet perspektiva gjinore n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet e planifikimit dhe buxhetimit komunal.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb futen kritere gjinore n\u00eb ndarjen e buxhetit dhe t\u00eb vazhdohet sensibilizimi i buxhetit t\u00eb secil\u00ebs komun\u00eb. \u00cbsht\u00eb e nevojshme nj\u00eb fushat\u00eb e gjer\u00eb informuese dhe edukative mbi konceptin dhe kuptimin e buxhetimit t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor.<\/p>\n<\/li>\n
K\u00ebrkohet nj\u00eb pun\u00eb m\u00eb transparente e administrat\u00ebs komunale (seanca publike d\u00ebgjimore dhe mekanizma t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e qytetar\u00ebve).<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb planifikohen burime p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje transparente dhe adekuate t\u00eb qeverisjes lokale ndaj krizave.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb punohet n\u00eb partneritete nd\u00ebrmjet komunave dhe organizatave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile q\u00eb veprojn\u00eb brenda tyre, p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problemet e qytetar\u00ebve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb efikase dhe efektive.<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb punohet p\u00ebr miratimin ose ndryshimin e politikave lokale n\u00eb p\u00ebrputhje me nevojat e grave dhe burrave n\u00eb komunitetin lokal.<\/p>\n<\/li>\n
K\u00ebrkohet m\u00eb shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr avokimin e interesave t\u00eb grupeve t\u00eb margjinalizuara (t\u00eb rinjt\u00eb, grat\u00eb, t\u00eb moshuarit, personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, t\u00eb papun\u00ebt, personat socialisht vulnerab\u00ebl).<\/p>\n<\/li>\n
Duhet t\u00eb realizohen fushata p\u00ebr themelimin dhe\/ose funksionimin m\u00eb efikas dhe transparent t\u00eb institucioneve si institucionet sh\u00ebndet\u00ebsore, qendrat p\u00ebr pun\u00eb sociale dhe zyrat e pun\u00ebsimit.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Projekti mb\u00ebshtetet financiarisht nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe Agjencia Suedeze p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida) brenda korniz\u00ebs s\u00eb projektit Gender Budget Watchdog Network II. Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA), nj\u00eb nj\u00ebsi operuese e Bashk\u00ebpunimit Austriak p\u00ebr Zhvillim, \u00ebsht\u00eb partneri kontraktues q\u00eb mb\u00ebshtet k\u00ebt\u00eb projekt, nd\u00ebrsa Qendra p\u00ebr K\u00ebrkime dhe Hartim Politikash n\u00eb Shkup \u00ebsht\u00eb implementuesi kryesor i projektit.<\/p>\n
M\u00eb shum\u00eb detaje p\u00ebr secil\u00ebn komun\u00eb ve\u00e7 e ve\u00e7, si dhe p\u00ebrfundimet dhe rekomandimet e p\u00ebrgjithshme mund t\u00eb gjenden n\u00eb analiz\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb e disponueshme publikisht online n\u00eb linkun m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n