{"id":18007,"date":"2025-06-03T13:41:47","date_gmt":"2025-06-03T11:41:47","guid":{"rendered":"https:\/\/gbwn.net\/?p=18007"},"modified":"2025-07-18T13:46:56","modified_gmt":"2025-07-18T11:46:56","slug":"dita-boterore-e-bicikletes-2025-me-biciklete-drejt-barazise-sigurise-dhe-qendrueshmerise-ne-ballkanin-perendimor-moldavi-dhe-me-gjere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/dita-boterore-e-bicikletes-2025-me-biciklete-drejt-barazise-sigurise-dhe-qendrueshmerise-ne-ballkanin-perendimor-moldavi-dhe-me-gjere\/","title":{"rendered":"Dita Bot\u00ebrore e Bi\u00e7iklet\u00ebs 2025: Me bi\u00e7iklet\u00eb drejt barazis\u00eb, siguris\u00eb dhe q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, Moldavi dhe m\u00eb gjer\u00eb."},"content":{"rendered":"<p data-start=\"249\" data-end=\"731\">Sot <strong>m\u00eb 3 qershor,<\/strong> n\u00eb <strong>Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Bi\u00e7iklet\u00ebs<\/strong>, festojm\u00eb bi\u00e7iklet\u00ebn e thjesht\u00eb \u2014 nj\u00eb mjet p\u00ebr transport t\u00eb past\u00ebr, sh\u00ebndet m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe l\u00ebvizshm\u00ebri gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse gjinore. Por, ndon\u00ebse p\u00ebrfitimet e bi\u00e7iklet\u00ebs njihen gjer\u00ebsisht, realiteti n\u00eb terren tregon nj\u00eb histori tjet\u00ebr: siguria, aksesueshm\u00ebria dhe barazia gjinore mbeten sfida t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor dhe Evrop\u00ebs Lindore. Le t\u00eb shohim m\u00eb nga af\u00ebr t\u00eb dh\u00ebnat \u2014 dhe tregimet q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb pas tyre.<\/p>\n<h3 data-start=\"738\" data-end=\"779\">Kush P\u00ebrdor Bi\u00e7iklet\u00ebn \u2013 Dhe Kush Jo?<\/h3>\n<p data-start=\"781\" data-end=\"837\">N\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, nj\u00eb hulumtim i fundit zbuloi se:<\/p>\n<ul data-start=\"839\" data-end=\"1033\">\n<li data-start=\"839\" data-end=\"914\">\n<p data-start=\"841\" data-end=\"914\">64.1% e pronar\u00ebve t\u00eb bi\u00e7ikletave jan\u00eb burra, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 38.7% jan\u00eb gra.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"915\" data-end=\"1033\">\n<p data-start=\"917\" data-end=\"1033\">Nj\u00eb p\u00ebrqindje shqet\u00ebsuese prej 44.1% e njer\u00ebzve nuk p\u00ebrdorin kurr\u00eb bi\u00e7ikleta ose skateboarde. Nd\u00ebr ta, 62% jan\u00eb gra.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1035\" data-end=\"1432\">Arsyet jan\u00eb t\u00eb qarta: mungesa e siguris\u00eb, infrastruktura e dob\u00ebt dhe akses i kufizuar n\u00eb rrug\u00eb cil\u00ebsore p\u00ebr bi\u00e7ikletat. N\u00eb Shkup, megjith\u00ebse ekzistojn\u00eb 110 km rrug\u00eb p\u00ebr bi\u00e7iklet\u00eb, shum\u00eb prej tyre jan\u00eb t\u00eb keqmbajtura, t\u00eb pand\u00ebrprera dhe shpesh t\u00eb paarritshme. Megjithat\u00eb, ka edhe raste pozitive \u2014 n\u00eb Oh\u00ebr, p\u00ebr shembull, grat\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se burrat, duke sfiduar tendencat rajonale.<\/p>\n<h3 data-start=\"1439\" data-end=\"1490\">Serbia: Bi\u00e7ikleta Mjet i R\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm Transporti<\/h3>\n<p data-start=\"1492\" data-end=\"1560\">N\u00eb Serbi, bi\u00e7ikletat sh\u00ebrbejn\u00eb si nj\u00eb mjet thelb\u00ebsor transporti p\u00ebr:<\/p>\n<ul data-start=\"1562\" data-end=\"1718\">\n<li data-start=\"1562\" data-end=\"1600\">\n<p data-start=\"1564\" data-end=\"1600\">70.1% t\u00eb burrave dhe 65.3% t\u00eb grave.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1601\" data-end=\"1718\">\n<p data-start=\"1603\" data-end=\"1718\">Grat\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb transportuar f\u00ebmij\u00ebt (22.5% krahasuar me 15.5% t\u00eb burrave).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1720\" data-end=\"1847\">\u00cbsht\u00eb inkurajuese q\u00eb mbi 50% e grave dhe burrave e shohin bi\u00e7iklet\u00ebn si nj\u00eb zgjidhje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ekologjike p\u00ebr transportin.<\/p>\n<h3 data-start=\"1854\" data-end=\"1901\">Mali i Zi: L\u00ebvizje p\u00ebr Sh\u00ebndet, Jo p\u00ebr Pun\u00eb<\/h3>\n<p data-start=\"1903\" data-end=\"2148\">N\u00eb Mal t\u00eb Zi, grat\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe sportin, por shum\u00eb pak p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb pun\u00eb ose shkoll\u00eb \u2014 me nj\u00eb hendek gjinor prej rreth 25%. Vet\u00ebm 49.1% e grave ndihen t\u00eb sigurta duke p\u00ebrdorur bi\u00e7iklet\u00ebn si mjet transporti.<\/p>\n<p data-start=\"2150\" data-end=\"2402\">Bi\u00e7ikletat elektrike (e-bike) po fitojn\u00eb ngadal\u00eb popullaritet. 31.4% e grave (krahasuar me 28.8% t\u00eb burrave) tregojn\u00eb interes t\u00eb madh p\u00ebr e-bike, por rreth 30% nuk din\u00eb shum\u00eb p\u00ebr to \u2014 duke treguar se fushatat e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshimin.<\/p>\n<h3 data-start=\"2409\" data-end=\"2468\">Bosnja dhe Hercegovina: Ecje m\u00eb Shum\u00eb, Bi\u00e7iklet\u00eb m\u00eb Pak<\/h3>\n<p data-start=\"2470\" data-end=\"2711\">N\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, 41.5% e njer\u00ebzve zot\u00ebrojn\u00eb bi\u00e7iklet\u00eb. Burrat kan\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb jen\u00eb pronar\u00eb (44.8%) sesa grat\u00eb (39.0%). Por p\u00ebr ecje t\u00eb p\u00ebrditshme, grat\u00eb kryesojn\u00eb me 66.5% q\u00eb ecin \u00e7do dit\u00eb, krahasuar me 62.8% t\u00eb burrave.<\/p>\n<p data-start=\"2713\" data-end=\"2850\">Megjithat\u00eb, burrat jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn ose skateboardin \u00e7do dit\u00eb \u2014 11.2% e burrave krahasuar me vet\u00ebm 6.3% t\u00eb grave.<\/p>\n<p data-start=\"2852\" data-end=\"3027\">Ka arsye p\u00ebr optimiz\u00ebm: Ministria e Transportit n\u00eb Kantonin e Sarajev\u00ebs ka alokuar fonde p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit p\u00ebrmes infrastruktur\u00ebs m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr bi\u00e7ikletat.<\/p>\n<h3 data-start=\"3034\" data-end=\"3087\">Moldavia: Rrug\u00eb t\u00eb Pasigurta, P\u00ebrparim i Kufizuar<\/h3>\n<p data-start=\"3089\" data-end=\"3454\">N\u00eb Moldavi, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat rurale, 19.3% e grave raportojn\u00eb se p\u00ebrdorja e bi\u00e7iklet\u00ebs ndihet e pasigurt. Edhe n\u00eb zonat urbane, 14.3% e grave ndjejn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb penges\u00eb e madhe \u2014 ve\u00e7an\u00ebrisht kur 41.7% e grave thon\u00eb se thjesht \u201cnuk u p\u00eblqen t\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn,\u201d shpesh p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve p\u00ebr sigurin\u00eb, krahasuar me 28.2% t\u00eb burrave.<\/p>\n<p data-start=\"3456\" data-end=\"3646\">Kryeqyteti Kishinau kryeson me 20 km rrug\u00eb t\u00eb pand\u00ebrprera p\u00ebr bi\u00e7ikletat, por qytete t\u00eb tjera si B\u0103l\u021bi, Orhei dhe Laloveni mbeten prapa me infrastruktur\u00eb t\u00eb kufizuar ose t\u00eb zbatueshme dob\u00ebt.<\/p>\n<h3 data-start=\"3653\" data-end=\"3731\">Prishtina: Nj\u00eb Qytet ku P\u00ebrdoruesit e Bi\u00e7ikletave Ende Ndjehen t\u00eb Pasigurt<\/h3>\n<p data-start=\"3733\" data-end=\"4115\">P\u00ebrdorimi i bi\u00e7ikletave n\u00eb Prishtin\u00eb \u2013 ende jo i sigurt mjaftuesh\u00ebm. Nd\u00ebrsa jan\u00eb paralajm\u00ebruar 10 km rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr bi\u00e7iklet\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pak. Rrug\u00ebt mbeten t\u00eb rrezikshme, rrug\u00ebt e bi\u00e7ikletave t\u00eb pa mbrojtura dhe infrastruktura p\u00ebr sigurin\u00eb si dritat dhe sinjalistika mungojn\u00eb. Sidomos n\u00eb mbr\u00ebmje dhe zonat me trafik t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebrdoruesit e bi\u00e7ikletave mbeten t\u00eb pambrojtur.<\/p>\n<p data-start=\"4117\" data-end=\"4151\">\u00c7far\u00eb i nevojitet tani Prishtin\u00ebs:<\/p>\n<ul data-start=\"4153\" data-end=\"4460\">\n<li data-start=\"4153\" data-end=\"4213\">\n<p data-start=\"4155\" data-end=\"4213\">Nj\u00eb sistem qyteti p\u00ebr ndarjen e bi\u00e7ikletave (bike-sharing)<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4214\" data-end=\"4281\">\n<p data-start=\"4216\" data-end=\"4281\">Vendparkime t\u00eb sigurta pran\u00eb institucioneve publike dhe shkollave<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4282\" data-end=\"4332\">\n<p data-start=\"4284\" data-end=\"4332\">Rruga t\u00eb ndri\u00e7uara dhe t\u00eb lidhura p\u00ebr bi\u00e7ikletat<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4333\" data-end=\"4391\">\n<p data-start=\"4335\" data-end=\"4391\">Hart\u00eb dhe sinjalistik\u00eb t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr rrug\u00ebt e bi\u00e7ikletave<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4392\" data-end=\"4460\">\n<p data-start=\"4394\" data-end=\"4460\">Korridore t\u00eb mbrojtura q\u00eb lidhin lagjet, parkun dhe vendet e pun\u00ebs<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"4467\" data-end=\"4508\">Shqip\u00ebria: Hendeku Gjinor n\u00eb Dy Rrota<\/h3>\n<p data-start=\"4510\" data-end=\"4580\">P\u00ebrdorimi i bi\u00e7iklet\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri mbetet shum\u00eb i dominuar nga burrat:<\/p>\n<ul data-start=\"4582\" data-end=\"4858\">\n<li data-start=\"4582\" data-end=\"4670\">\n<p data-start=\"4584\" data-end=\"4670\">Vet\u00ebm 33.9% e grave raportojn\u00eb p\u00ebrdorimin e bi\u00e7iklet\u00ebs, krahasuar me 65.8% t\u00eb burrave.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4671\" data-end=\"4767\">\n<p data-start=\"4673\" data-end=\"4767\">Tek bi\u00e7ikletat elektrike, hendeku rritet: 69.3% e p\u00ebrdoruesve jan\u00eb burra, dhe vet\u00ebm 30.7% gra.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4768\" data-end=\"4858\">\n<p data-start=\"4770\" data-end=\"4858\">Mbi 50% e grave p\u00ebrmendin shqet\u00ebsimet p\u00ebr sigurin\u00eb si arsye pse nuk p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4860\" data-end=\"5046\">Por ekziston shpres\u00eb. N\u00eb Tiran\u00eb, vet\u00ebm 20% e p\u00ebrdoruesve t\u00eb bi\u00e7ikletave jan\u00eb gra \u2014 por me rrug\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurta, modele pozitive dhe fushata nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi, ky num\u00ebr mund t\u00eb rritet shpejt.<\/p>\n<h3 data-start=\"5053\" data-end=\"5077\">\u00c7far\u00eb Mund t\u00eb B\u00ebhet?<\/h3>\n<p data-start=\"5079\" data-end=\"5193\">P\u00ebr t\u00eb festuar v\u00ebrtet Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Bi\u00e7iklet\u00ebs, qeverit\u00eb dhe qytetet duhet t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej sloganeve dhe t\u00eb:<\/p>\n<ul data-start=\"5195\" data-end=\"5722\">\n<li data-start=\"5195\" data-end=\"5272\">\n<p data-start=\"5197\" data-end=\"5272\">Nd\u00ebrtojn\u00eb dhe mir\u00ebmbajn\u00eb rrug\u00eb t\u00eb sigurta dhe t\u00eb pand\u00ebrprera p\u00ebr bi\u00e7ikletat<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5273\" data-end=\"5383\">\n<p data-start=\"5275\" data-end=\"5383\">Sigurojn\u00eb planifikim t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj gjinis\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb ndri\u00e7imin, sigurin\u00eb dhe transportin e f\u00ebmij\u00ebve<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5384\" data-end=\"5482\">\n<p data-start=\"5386\" data-end=\"5482\">Nisin fushata nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi dhe trajnimi q\u00eb inkurajojn\u00eb grat\u00eb dhe vajzat t\u00eb p\u00ebrdorin bi\u00e7iklet\u00ebn<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5483\" data-end=\"5598\">\n<p data-start=\"5485\" data-end=\"5598\">Krijojn\u00eb programe ndarjeje bi\u00e7ikletash, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb komunitete me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta dhe me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5599\" data-end=\"5722\">\n<p data-start=\"5601\" data-end=\"5722\">P\u00ebrfshijn\u00eb organizatat lokale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile dhe grupet e grave n\u00eb planifikimin e politikave t\u00eb l\u00ebvizshm\u00ebris\u00eb urbane<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"5729\" data-end=\"5929\">T\u00eb dh\u00ebnat jan\u00eb pjes\u00eb e Hulumtimit t\u00eb Transportit t\u00eb RMBGJ-s\u00eb nga Perspektiva e Gjinis\u00eb dhe Ndryshimeve Klimatike, t\u00eb realizuar n\u00eb t\u00eb 7 vendet, dhe raportet e plota do t\u00eb jen\u00eb s\u00eb shpejti n\u00eb dispozicion!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sot m\u00eb 3 qershor, n\u00eb Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Bi\u00e7iklet\u00ebs, festojm\u00eb bi\u00e7iklet\u00ebn e thjesht\u00eb \u2014 nj\u00eb mjet p\u00ebr transport t\u00eb past\u00ebr, sh\u00ebndet m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe l\u00ebvizshm\u00ebri gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse gjinore. Por, ndon\u00ebse p\u00ebrfitimet e bi\u00e7iklet\u00ebs njihen gjer\u00ebsisht, realiteti n\u00eb terren tregon nj\u00eb histori tjet\u00ebr: siguria, aksesueshm\u00ebria dhe barazia gjinore mbeten sfida t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":88,"featured_media":17291,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-18007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-acktivitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/88"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18007"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18009,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18007\/revisions\/18009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gbwn.net\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}